![[Resim: pascal.jpg]](http://www.access-sql.com/resim/kitap/pascal.jpg)
Yazılım dünyasına her geçer gün yeni programlama dilleri katılmaktadır. Ancak katılan her programlama dili genellikle bir önceki diller üzerine inşa edilmektedir. Bu nedenle; programcıların, komut ve program yapısı öğrenmekten ziyade, programlama mantığını kavramaları ve algoritma geliştirme tekniklerini ilerletmeleri gerekmektedir. Programlama mantığına ve eğitimine en uygun dillerden biri de PASCAL'dır.
PASCAL, günümüzün en popüler görsel programlama dillerinden olan DELPHI'nin tabanını oluşturur. DELPHI'nin bir diğer adı da Visual PASCAL olup, bu dili öğrenmek isteyenlerin öncelikle PASCAL'ı öğrenmeleri gerekir.
Bir dili öğrenmenin ve program yazma tekniklerini geliştirmenin yolu, bol bol program yazmaktır mantığından hareketle bu kitapta da PASCAL'ın program yapısı ve komutları basit bir dille anlatılmakta ve bol örneklerle desteklenmektedir. Konuları, konu anlatımları ve yazılan programları itibariyle kitap; Teknik – Meslek Liseleri, Meslek Yüksek Okulları ve Fakülte öğrencileriyle bu dili öğrenmek isteyen herkese hitap etmektedir.
Dr. Fahri Vatansever'nın yazdığı bu kitap 496 sayfa ve 3. baskısını yapmıştır..
Konu Başlıkları
- Pascal Editörü
- Pascal Alfabesi
- Pascal Operatörleri
- Pascal'daki Bilgi Tipleri
- Pascal Programlarının Yapısı
- Blok ve Akış Komutları
- Giriş (Okuma) – Çıkış (Yazma) Komutları
- Metin Ekranı Komutları
- Karar (Karşılaştırma) Komutları
- Döngü (Çevrim) Komutları
- Matematiksel Komutlar
- Alfasayısal Komutlar
- Ses Komutları
- Dosyalama Komutları
- Grafik Komutları
- Sistem Komutları
- Çevre Birimlerinin Kullanımı
- Matematik Uygulama Programları
- Elektronik Uygulama Programları
İçindekiler
Alıntı: Önsöz 5
Bölüm 1
PASCAL EDİTÖRÜ
1.1. GİRİŞ 19
1.2. BORLAND PASCAL 7.0 EDİTÖRÜ 19
1.3. BORLAND PASCAL 7.0 GENEL MENÜLERİ 20
1.3.1. FILE (Dosya) [Alt+F] menüsü 20
1.3.2. EDIT (Düzen) [Alt+E] Menüsü 21
1.3.3. SEARSH (Arama) [Alt+S] Menüsü 21
1.3.4. RUN (Çalıştırma) [Alt+R] Menüsü 22
1.3.5. COMPILE (Derleme) [Alt+C] Menüsü 23
1.3.6. DEBUG (Doğrulama) [Alt+D] Menüsü 23
1.3.7. TOOLS (Araçlar) [Alt+T] menüsü 24
1.3.8. OPTIONS (Seçenekler) [Alt+O] menüsü 24
1.3.9. WINDOW (Pencere) [Alt+W] menüsü 25
1.3.10. HELP (Yardım) [Alt+H] menüsü 26
1.4. BORLAND PASCAL 7.0 YEREL MENÜLERİ 26
1.4.1. Yazım Editörü Yerel Menüsü 27
1.4.2. Yardım Penceresi Yerel Menüsü 27
1.4.3. Mesaj Penceresi Yerel Menüsü 28
1.4.3. İzle Penceresi Yerel Menüsü 28
1.5. KISAYOL TUŞLARI 28
Sorular 31
Bölüm 2
PASCAL ALFABESİ
2.1. HARFLER 34
2.2. RAKAMLAR 36
2.3. SEMBOLLER 36
2.3.1. + (Artı) 36
2.3.2. – (Eksi) 38
2.3.3. * (Yıldız/Çarpı) 39
2.3.4. / (Slaş/bölüm) 39
2.3.5. = (Eşit) 40
2.3.6. < > (Küçük/Büyük) 42
2.3.7. # (Diyez) 42
2.3.8. ‘ (Tek tırnak) 43
2.3.9. ; (Noktalı Virgül) 44
2.3.10. : (İki Nokta Üst Üste) 44
2.3.11. $ (Dolar) 45
2.3.12. @ (at) 45
2.3.13. ^ (Üs) 45
2.3.14. , (Virgül) 46
2.3.15. . (Nokta) 46
2.3.16. := (İki nokta üst üste-eşit) 48
2.3.17. { } (Süslü Parantez) 48
2.3.18. (* *) (Parantez-Yıldız) 48
2.3.19. ( ) (Parantez) 49
2.3.20. [ ] (Köşeli parantez) 49
2.3.21. .. (İki nokta) 50
Sorular 52
Bölüm 3
PASCAL OPERATÖRLERİ
3.1. MATEMATİKSEL OPERATÖRLER 55
3.2. KARŞILAŞTIRMA (İLİŞKİ) OPERATÖRLERİ 58
3.3. MANTIKSAL (BOOLEAN) OPERATÖRLER 59
3.4. BİTSEL(LOJİK) İŞLEM OPERATÖRLERİ 61
3.5. ALFASAYISAL OPERATÖRLER 63
3.6. İŞARETÇİ(POİNTER-GÖSTERGEÇ) OPERATÖRLERİ 63
3.7. KÜME İŞLEM OPERATÖRLERİ 63
Sorular 65
Bölüm 4
PASCAL’DAKİ BİLGİ TİPLERİ
4.1. SAYISAL BİLGİ TİPLERİ 67
4.1.1. Tamsayı Bilgi Tipleri 67
4.1.2. Ondalıklı Sayı Bilgi Tipleri 68
4.2. ALFASAYISAL BİLGİ TİPLERİ 69
4.2.1. Char 69
4.2.2. String 69
4.3. BOOLEAN BİLGİ TİPLERİ 70
4.4. BİLGİ TİPİNİN BOYUTU 70
4.5. DİZİ/MATRİS TANIMLAMA 70
4.6. KÜME TANIMLAMA 71
4.7. TURBO PASCAL AYRICALIKLI (ANAHTAR/SAKLI) KELİMELERİ (RESERVED WORDS) 71
Sorular 72
Bölüm 5
PASCAL PROGRAMLARININ YAPISI
5.1. PASCAL PROGRAMLARININ GENEL YAPISI 73
5.2. BAŞLIK BÖLÜMÜ 74
5.3. TANIMLAMA VE BİLDİRİMLER BÖLÜMÜ 76
5.3.1. Uses 76
5.3.2. Label 77
5.3.3. Const 79
5.3.3.1. Bilgi Tipsiz Sabit Tanımlama 80
5.3.3.2. Bilgi Tipli Sabit Tanımlama 80
5.3.4. Type 81
5.3.4.1. Özel Bilgi Tipi Tanımlama 81
5.3.4.2. Bilgi(Kayıt/Veri) Alanı Tanımlama 83
5.3.5. Var 84
5.4. ALT PROGRAMLAR BÖLÜMÜ 85
5.4.1. Procedure 86
5.4.1.1. Parametresiz Procedure 86
5.4.1.2. Parametreli Procedure 87
5.4.1.2.1. Tam Aktarımlı Procedure 88
5.4.1.2.2. Yarım Aktarımlı Procedure 89
5.4.2. Function 91
5.5. ANA PROGRAM 93
Sorular 95
Bölüm 6
BLOK VE AKIŞ KOMUTLARI
6.1. BEGIN 97
6.2. END 97
6.3. GOTO 98
6.4. DELAY 99
6.5. EXIT 100
6.6. HALT 101
Sorular 102
Bölüm 7
GİRİŞ (OKUMA) / ÇIKIŞ (YAZMA) KOMUTLARI
7.1. GİRİŞ KOMUTLARI 103
7.1.1. Readln 103
7.1.2. ReadKey 104
7.1.3. KeyPressed 106
7.2. ÇIKIŞ KOMUTLARI 106
7.2.1. Write/Writeln 107
7.2.1.1. Alfasayısal Bilgilerin Yazdırılması 107
7.2.1.2. Sayısal Bilgilerin Yazdırılması 108
7.2.1.2.1. Tamsayıların Yazdırılması 109
7.2.1.2.2. Ondalıklı Sayıların Yazdırılması 109
7.2.1.3. Alfasayısal ve Sayısal Bilgilerin Birlikte Yazdırılması 111
7.2.1.4. ASCII Karakterlerin Yazdırılması 111
Sorular 115
Bölüm 8
METİN EKRANI KOMUTLARI
8.1. GÖRÜNTÜ MODU İLE İLGİLİ KOMUTLAR 117
8.1.1. TextMode 117
8.1.2. LastMode 118
8.2. KONTRAST KOMUTLARI 118
8.2.1. NormVideo 119
8.2.2. HighVideo 120
8.2.3. LowVideo 120
8.3. RENK KOMUTLARI 120
8.3.1. TextColor 121
8.3.2. TextBackground 121
8.4. EKRAN TEMİZLEME KOMUTU 122
8.4.1. ClrScr 122
8.5. EKRAN KONUM KOMUTLARI 122
8.5.1. GotoXY 122
8.5.2. Window 124
8.5.3. WhereX 126
8.5.4. WhereY 126
8.6. SATIR EKLEME/SİLME KOMUTLARI 127
8.6.1. InsLine 127
8.6.2. DelLine 127
Sorular 130
Bölüm 9
KARAR (KARŞILAŞTIRMA) KOMUTLARI
9.1. IF-THEN-ELSE 131
9.1.1. If-Then(Yarım form) 131
9.1.2. If-Then-Else(Tam Form) 132
9.1.3. If-Then-Else If-Else(Çok Koşullu Form) 133
9.2. CASE-OF 140
Sorular 145
Bölüm 10
DÖNGÜ (ÇEVRİM) KOMUTLARI
10.1. FOR-DO 147
10.2. WHILE-DO 150
10.3. REPEAT-UNTIL 153
10.4. DÖNGÜ KONTROL KOMUTLARI 160
10.4.1. Break 160
10.4.2. Continue 161
Sorular 169
Bölüm 11
MATEMATİKSEL KOMUTLAR
11.1. LOGARİTMİK KOMUTLAR 171
11.1.1. Ln 171
11.1.2. Exp 172
11.2. TRİGONOMETRİK KOMUTLAR 172
11.2.1. Sin 173
11.2.2. Cos 173
11.2.3. ArcTan 174
11.2.4. Pi 174
11.3. SAYI BİÇİMLENDİRME FONKSİYONLARI 175
11.3.1. Round 175
11.3.2. Trunc 176
11.3.3. Int 177
11.3.4. Frac 177
11.4. ARTTIRMA-AZALTMA KOMUTLARI 178
11.4.1. Inc 178
11.4.2. Dec 179
11.5. RASGELE SAYI ÜRETİM(RANDOM) KOMUTLARI 180
11.5.1. Randomize 180
11.5.2. Random 181
11.6. BYTE İŞLEMLERİ KOMUTLARI 184
11.6.1. Lo 184
11.6.2. Hi 184
11.6.3. Swap 184
11.7. DİZİ İŞLEMLERİ KOMUTLARI 185
11.7.1. Low 185
11.7.2. High 186
11.8. DİĞER KOMUTLAR 187
11.6.1. Abs 187
11.6.2. Sqr 188
11.6.3. Sqrt 188
11.6.4. Odd 189
Sorular 205
Bölüm 12
ALFASAYISAL KOMUTLAR
12.1. LENGTH 209
12.2. CHR 210
12.3. ORD 211
12.4. SUCC 212
12.5. PRED 212
12.6. COPY 213
12.7. CONCAT 215
12.8. INSERT 217
12.9. DELETE 217
12.10. POS 218
12.11. FILLCHAR 219
12.12. DÖNÜŞÜM KOMUTLARI 220
12.12.1. UpCase 220
12.12.2. Str 222
12.12.3. Val 223
Sorular 229
Bölüm 13
SES KOMUTLARI
13.1. SOUND 231
13.2. NOSOUND 231
Sorular 236
Bölüm 14
KÜTÜPHANELER (UNIT’LER)
Sorular 249
Bölüm 15
DOSYALAMA KOMUTLARI
15.1. GİRİŞ 251
15.2. DOSYA TANIMLAMA 251
15.3. DOSYALAMA KOMUTLARI 252
15.3.1. Assign 252
15.3.2. Rewrite 252
15.3.3. Reset 253
15.3.4. Close 253
15.3.5. EOF 253
15.3.6. FileSize 254
15.3.7. Seek 254
15.3.8. FilePos 255
15.3.9. Write 256
15.3.10. Read 256
15.3.11. Truncate 256
15.4. RASGELE ERİŞİMLİ DOSYALARIN GENEL KULLANIMI 257
15.5. RASGELE ERİŞİMLİ DOSYA ÖRNEKLERİ 257
Sorular 300
Bölüm 16
GRAFİK KOMUTLARI
16.1. GRAFİK MODUNA GEÇME VE AYARLAMA KOMUTLARI 301
16.1.1. DetectGraph 303
16.1.2. InitGraph 304
16.1.3. CloseGraph 305
16.1.4. RestoreCRTMode 306
16.1.5. SetGraphMode 306
16.1.6. GraphDefaults 307
16.1.7. GraphResult 307
16.1.8. GraphErrorMsg 307
16.2. GRAFİK EKRANI KOMUTLARI 309
16.2.1. ClearDevice 309
16.2.2. SetViewPort 309
16.2.3. ClearViewPort 311
16.2.4. MoveTo 311
16.2.5. MoveRel 312
16.3. RENK VE DESEN KOMUTLARI 313
16.3.1. SetColor 313
16.3.2. SetBkColor 313
16.3.3. FloodFill 314
16.3.4. SetFillStyle 314
16.3.5. SetFillPattern 316
16.3.6. FillPatternType 316
16.4. DOĞRUSAL ÇİZİM KOMUTLARI 317
16.4.1. Line 317
16.4.2. LineTo 321
16.4.3. LineRel 322
16.4.4. SetLineStyle 323
16.4.5. SetWriteMode 325
16.5. DAİRESEL ÇİZİM KOMUTLARI 326
16.5.1. Circle 326
16.5.2. Arc 332
16.5.3. PieSlice 336
16.5.4. Ellipse 337
16.5.5. FillEllipse 340
16.5.6. Sector 341
16.6. ÇOKGENSEL ÇİZİM KOMUTLARI 342
16.6.1. RecTangle 342
16.6.2. Bar 344
16.6.3. Bar3D 345
16.6.4. DrawPoly 348
16.6.5. FillPoly 349
16.7. NOKTASAL ÇİZİM KOMUTLARI 350
16.7.1. PutPixel 350
16.8. YAZI KOMUTLARI 353
16.8.1. OutText 353
16.8.2. OutTextXY 353
16.8.3. SetTextStyle 355
16.8.4. SetTextJustify 357
16.9. BİLGİ EDİNME KOMUTLARI 359
16.10. GÖRÜNTÜ İŞLEME KOMUTLARI 362
16.10.1. ImageSize 362
16.10.2. GetImage 363
16.10.3. PutImage 363
Sorular 368
Bölüm 17
SİSTEM KOMUTLARI
17.1. GİRİŞ 369
17.2. SÜRÜCÜ KOMUTLARI 369
17.2.1. DiskSize 369
17.2.2. DiskFree 370
17.3. ZAMAN KOMUTLARI 370
17.3.1. GetTime 370
17.3.2. SetTime 371
17.3.3. GetDate 371
17.3.4. SetDate 371
17.3.5. PackTime 372
17.3.6. UnpackTime 373
17.4. DİZİN KOMUTLARI 373
17.4.1. GetDir 373
17.4.2. ChDir 373
17.4.3. MkDir 373
17.4.4. RmDir 374
17.5. DOSYA KOMUTLARI 374
17.5.1. GetFTime 374
17.5.2. SetFTime 375
17.5.3. GetFAttr 376
17.5.4. SetFAttr 377
17.5.5. Erase 377
17.5.6. Rename 377
17.5.7. FindFirst 378
17.5.8. FindNext 379
17.5.9. FSearch 381
17.5.10. FExpand 382
17.5.11. FSplit 382
17.6. DOS İLE İLGİLİ KOMUTLAR 383
17.6.1.DOSVersion 383
17.6.2. DOSError 384
Sorular 385
Bölüm 18
ÇEVRE BİRİMLERİN KULLANIMI
18.1. GİRİŞ 387
18.2. YAZICI 387
18.3. FARE (MOUSE) 388
18.3.1. Fareyi Görünür Hale Getirmek 389
18.3.2. Fareyi Gizlemek 389
18.3.3. Ekrandaki İmleci İptal Etmek 389
18.3.4. Farenin Konumunu Öğrenmek 389
18.3.5. Farenin Hangi Tuşuna Basıldığını Öğrenmek 390
18.4. EKRAN 391
18.4.1. Bellek Kullanımı ile İlgili Bazı Komutlar 391
18.4.1.1. GetMem 391
18.4.1.2. FreeMem 391
18.4.1.3. Move 391
18.4.1.4. Ptr 392
18.4.2. Ekran İçin Yer Ayırmak 392
18.4.3. Ekranı Kopyalamak 392
18.4.4. Ekranı Yapıştırmak 392
18.4.5. Ekran İçin Ayrılan Yeri Boşaltmak 392
18.5. PORTLAR 392
18.5.1. Bilgisayardaki Portlar 392
18.5.1.2. Seri Port 392
18.5.1.1. Paralel Port 393
18.5.2. Port Komutları 394
18.5.2.1. Port 395
Bölüm 19
MATEMATİK UYGULAMA PROGRAMLARI
19.1. GEOMETRİ PAKET PROGRAMI 399
19.2. KARMAŞIK(COMPLEX) SAYI İŞLEM PROGRAMI 407
19.3. MATRİS(LİNEER CEBİR) İŞLEMLERİ PROGRAMI 411
19.4. SAYISAL TÜREV PROGRAMI 419
19.5. SAYISAL INTEGRAL PROGRAMI 424
19.6. YAKLAŞIK KÖK PROGRAMI 431
19.7. LİNEER DENKLEM SİSTEMLERİ PROGRAMI 440
19.8. ENTERPOLASYON PROGRAMI 447
19.9. DİFERANSİYEL DENKLEMLER PROGRAMI 450
Bölüm 20
ELEKTRONİK UYGULAMA PROGRAMLARI
20.1. PARALEL PORT İLE YÜRÜYEN IŞIKLAR PROGRAMI 459
20.2. PARALEL PORT VE 7447 ENTEGRESİYLE GÖSTERGE PROGRAMI 461
20.3. PARALEL PORT İLE 0-9999 ARASI YUKARI SAYICI PROGRAMI 461
20.4. PARALEL PORT İLE DİJİTAL SAAT PROGRAMI 462
20.5. PARALEL PORT İLE MORSE TELSİZİ 463
20.6. 8255 İLE YÜRÜYEN IŞIKLAR PROGRAMI 464
20.7. ADIM(STEP) MOTORU KONTROL PROGRAMI 472
20.8. KAYAN YAZI PANOSU PROGRAMI 473
EK-A ASCII Karakter Tablosu 477
EK-B DERLEYİCİ YÖNLENDİRMELERİ 481
EK-C HATA MESAJLARI 482
Kaynaklar 489
Dizin 491
Kitap şu an indirimde.. Sahip olmak isteyenler için internet adresi..:
Borland / Turbo
Pascal Programlama Dili
Dr. Fahri Vatansever
Üyelerimizden biri bu değerli kaynağa ücretsiz sahip olabilecek..:
HER HAFTA BİR KİTAP KAMPANYASI 14. HAFTA
Bulunamayan yerleri bulmak için önce kaybolmak gerekir.
SORU SORMA KILAVUZU
Giriş | Sormadan Önce | İlgili Forumu dikkatlice seçin | Anlamlı ve duruma uygun konu başlıkları kullanın | Anlamsız soru cümleleri kurmayın | Açık, dilbilgisi kurallarına uygun ve sözdizimlerine dikkate ederek yazın | Sorunuz sizin için çok acil olsa bile, çok acil diye yazmayın | Sorununuz hakkında tam ve aydınlatıcı iletiler yazın | Amacınızı belirtin | Problemin belirtilerini tanımlayın, kendi tahminlerinizi değil | Sorunuz hakkında açık olun | Nezaket asla yaralamaz ve bazen oldukça yararlıdır | Boyut her şey değildir! | Kabalıkla ilgilenmek | Cevabı E-Posta ile istemeyin | İnsanlardan özel mesajla cevap vermelerini istemeyin | Eğer cevabı anlamadıysanız | Şayet bir cevap alamazsanız | Sorununuz çözüldükten sonra küçük bir not ile bildirin | Sorulmaması gereken türde sorular | İyi ve kötü sorular
Sorulara nasıl doğru düzgün cevap verilir
Kaptan Hector Barbossa
SORU SORMA KILAVUZU
Giriş | Sormadan Önce | İlgili Forumu dikkatlice seçin | Anlamlı ve duruma uygun konu başlıkları kullanın | Anlamsız soru cümleleri kurmayın | Açık, dilbilgisi kurallarına uygun ve sözdizimlerine dikkate ederek yazın | Sorunuz sizin için çok acil olsa bile, çok acil diye yazmayın | Sorununuz hakkında tam ve aydınlatıcı iletiler yazın | Amacınızı belirtin | Problemin belirtilerini tanımlayın, kendi tahminlerinizi değil | Sorunuz hakkında açık olun | Nezaket asla yaralamaz ve bazen oldukça yararlıdır | Boyut her şey değildir! | Kabalıkla ilgilenmek | Cevabı E-Posta ile istemeyin | İnsanlardan özel mesajla cevap vermelerini istemeyin | Eğer cevabı anlamadıysanız | Şayet bir cevap alamazsanız | Sorununuz çözüldükten sonra küçük bir not ile bildirin | Sorulmaması gereken türde sorular | İyi ve kötü sorular
Sorulara nasıl doğru düzgün cevap verilir
