Access SQL - MS ACCESS ile KOD YAZMAK

Programlamada İsimlendirme Standartları --- Alan/Nesne/Değişken İsimleri Nasıl Olmalı ?

Fri, 11 May 2012 07:58:14 +0300

Merhaba Değerli Dostlar,

Bu konumuzda sizlere elimden geldiğince isimlendirme standartlarından bahsedeceğim. İsimlendirme hazırlayacağınız uygulamanın hazırlanış zamanını direk etkileyen önemli bir unsurdur. Yanlış isimlendirmeler programınızın kullanım alanını daraltacağı gibi bazı durumlarda meydana gelmiş bir hatanın saatlerce sebebini aramanıza da sebep olabilmektedir. İsimlendirme belli bir standarda göre yapılırsa uygulamanızın kod sayfasında, ve sorgu tasarımlarınızda bir hayli zaman kazanmanız mümkündür. İsimlendirmeyi standart bir hale getirmenin diğer bir avantajı da uygulamanızın gelişimine katkı sağlayacak kişilerin uygulamayı daha rahat analiz etmesine olanak sağlayacak olmasıdır.

Şimdi gelin ilk olarak “İsimlendirmede nelere dikkat etmeliyiz? Sorusuna cevap arayalım…

1. Asla Boşluk ve Özel Karakter Kullanmayınız

Program tasarımlarınızda ne kod sayfasında ne tablo, form, sorgu, rapor adlarınızda ne de tablolarınızdaki alan adlarında asla boşluk ve özel karakter kullanmayın! Bu durum hem sorgularınızda (SQL) hem de kod sayfasında (VBA) sorun yaşamanıza sebep olacaktır. Özel karakterler : / \ | @ £ ^ ( ) [ ] { } ; : ! # & = * + - ? " ' $ %

Bu konuda özellikle tablo alanlarını isimlendirirken boşluk kullanmaktayız. Fakat buna kesinlikle gerek yok. Her bir alan için resim yazısı (caption) belirleyebiliriz. Belirlediğimiz bu değerler bir nev’i başlık işlevi görmektedir. Tablo, form ve raporlarımızda belirlediğimiz bu değerler görünmektedir. Eğer değer belirlemezsek bu durumda alan ismi görünmektedir. Lütfen bu konuya özellikle dikkat edelim…

2. Access ve SQL Tarafından Kullanılan Kelimeleri Kullanmayınız

Bu konuda pek sıkıntı olduğunu sanmıyorum. Herhalde aramızda “select” ya da “string” diye isim veren yoktur

3.İsimlendirmeyi Mümkün Olduğu Kadar Kısa ve Bilgilendirici Yapın

İsimlendirme yaparken cümle oluşturmaya çalışmayalım. Yoksa oluşturduğunuz bu cümleyi bir çok yerde tekrar yazmak zorunda kalırız İsimlendirme çok kısa da olmamalı. “a”,”b” gibi isimlendirme yapmaktan kaçınalım. 3 gün sonra bu a da neydi? diye sormayalım…
tblSatınAlmaDepartmanıIcinSiparisTablosu yerine
tblSiparis yazmak çok daha mantıklıdır.

4.İsimlendirmede Deve Notasyonu (Camel Case)

Şahsen tercih ettiğim isimlendirme yöntemidir. Bu yapıda ilk kelime tamamen küçük harf yazılır. İlk kelimeden sonraki her kelimenin sadece baş harfi büyük yazılır. Örnek verecek olursak…

srgBugunOdemesiOlanlar
mdlFormuller
tblMusteri

5. İsimlendirmede Öntakı Kullanın

Aşağıdaki liste programlarınızda kullanacağınız nesneler için öntakı örneklerini göstermektedir. Öntakı kullanırsanız nesneler arasında hızlı bir ayrım yapabilirsiniz. Aksi takdirde kafanız biraz karışabilir. Düşünsenize Müşteri adlı bir tablonuz, bir formunuz, bir raporunuz ve bir de sorgunuz olduğunu… Olması gereken: tblMusteri, frmMusteri, rprMusteri,srgMusteri…

Öntakı kullanımının bir önemi de sorgu tasarımında ortaya çıkmakadır. Eğer öntakı kullanmamışsanız sorgu tasarım ekranından çekeceğiniz var…

Nesnelerde Öntakı:

Tablolar : tbl --------------> tblMusteri, tblSiparis, tblOgrenci
Sorgular: srg----------------->srgAnaliz, srgOgrenci
Formlar: frm----------------->frmAna,frmAnaliz
Raporlar: rpr
Makrolar: mkr
Modüller: mdl

Eğer bir alt form ya da rapor kullanmışsanız bu durumda ilk öntakı’dan sonra bunu belirtin. Örneğin frmAltFormAdi,rprAltRaporAdi gibi.

Form ve Rapor Nesnelerinde Öntakı:

Metin kutusu: txt--------> txtMetinAdı
Etiket: lbl-------->lblEtiketAdi
Açılır kutu:cmb -------->cmbAcilanKutuAdi
Liste kutusu:lst --------->lstListeAdi
Düğme/Buton:btn --------->btnButonAdi
Seçenek Grubu: opt--------->optGrupAdi
Resim: img--------->imgResim

Kod Sayfasında Öntakı:

String: str
Integer:int
Double:dbl
Object:obj
Aplication:app
Document:doc
Recordset:rec
Field:fld
Function:fnc
.
.
.

Cumanız mübarek, kodunuz keskin olsun

DÖNGÜLER | FOR - NEXT

Sun, 22 May 2011 02:03:43 +0300

GİRİŞ

Bu kısımda size döngülerden bahsedeceğim.. Döngüler amaç olarak, komutların tekrarlatılmasına yarar.. Bir işlemi birden fazla ve aynı anda yaptırtmak istiyorsak döngü hazırlamalıyız..

Döngüleri iki temel başlık altında toplayabiliriz..:

Sayaçlı Döngüler ( For – Next )
Koşullu Döngüler ( Do while – Loop, While – End))

Merhaba arkadaşlar..

Access ile uygulama geliştirirken ihtiyaç duyduğumuz en önemli yapılardandır döngüler.. Döngü hazırlamak zor gibi görünse de temel yapıyı öğrendikten sonra çok kolay ve de keyifli (hele sonucu aldıktan sonra ) olduğunu keşfedebilirsiniz.. En sık kullanılan döngü tipi de For Next yapısıdır..

For Next, bir grup deyimi belirlediğimiz sayıda çalıştırararak, bir döngü oluşturur.

Yapı bu şekilde..:

For Sayaç = Başlangıç Değeri To Bitiş Değeri
Komutlar
Next Sayaç

Örnekleyelim hemen..

Formunuzun üzerine, varsayılan değeri 0 (sıfır) olan bir adet metin kutusu (metin1) ve bir komut düğmesi (komut1) yerleştirin..
Düğmenin tıklandığında olayına bu yapıyı kullanalım şimdi:

Visual Basic
For sayac = 1 To 3
Metin1 = Metin1 + sayac
Next sayac

Çalıştırdığınızda metin1 kutusunda 6 değerini göreceksiniz..

Yukarıdaki yapıyı dilimize çevirirsek..:
metin1'deki değere sayaç değerini ekle. Ve bunu 3 sefer yap. Her seferde de sayaç değeri artsın.

0+1=1
1+2=3
3+3=6

İşlemdeki ilk rakamlar metin1'in aldığı değerler.. Toplanan rakam ise sayaç değeri..

Üsteki yapıda sayaç her döngüde bir artarak gider.. Bu değer varsayılandır. Ama biz bunu değiştirebiliriz.

Şimdi komutla diyelim ki:

metin1'deki değere sayaç değerini ekle. Ama sayaç değeri her seferde dörder artsın. Taa ki sayaç 20 ye gelene kadar..:

Visual Basic
For sayac = 1 To 20 Step 4
Metin1 = Metin1 + sayac
MsgBox Metin1
Next

Gördüğünüz gibi Step (adım) kısmında sayaç artışını belirledik..

Olayın aritmetiği de bu şekilde..:

0+1=1
1+5=6
6+9=15
15+13=28
28+17=45

Step kısmında -(eksi) değer kullanabiliriz.. Genelde sayaç başlangıç değeri, bitiş değerinden küçük olmalıdır.. Ama Step değerini eksi vereceksek durum değişir..

Şimdi döngümüze bir koşul koyalım.. Forma metin1 ile aynı özellikte bir metin kutusu daha yerleştirelim (metin2).

Yeni döngümüz bu olsun..:

Visual Basic
For sayac = 1 To 5
If Metin2 = 3 Then
    Metin1 = Metin1 + sayac
End If
Metin2 = sayac
Next

Anlamı..:

metin2'deki değere sayaç değerini ekle. Bu işlemi beş defa yap. Her defasında metin2 ye de bak bakalım.. Eğer değeri 3 ise metin1 e sayaç değerini ekle.

Gördüğünüz gibi döngü içerisinde koşul kullandık.. Basitçe şema çıkartalım..:

Bir döngü içerisinde başka bir döngü de çalıştırabiliriz.:

Visual Basic
For sayac1 = 1 To 3
Metin1 = Metin1 + sayac1
 
    For sayac2 = 1 To 2
 
    Metin2 = Metin2 + sayac2
 
    Next sayac2
 
Next sayac1 'ilk döngünün Next bölümü son bölümde yazılmalıdır..

Yukarıda dedik ki..:

metin1'deki değere sayaç1 değerini ekle. Bu işlemi üç defa yap. Her defasında diğer döngüyü de çalıştır ve sonuçlandır.

Birden fazla iç içe döngü kurabilirsiniz..

Denemeler yaparken yanlışlıkla sonsuz bir döngü kurarsanız sonlandırmak için CTRL + BREAK tuşlarını kullanın..

Örneklerde ben toplama işlemlerini kullandım.. Siz buna şartlanmayın.. Döngü içerisinde bir çok komut ve eylem gerçekleştirebilirsiniz.. Bu tamamen ihtiyacınıza bağlı..

Hazır bu konuya ısınmışken For Next'in kuzeni For Each döngüsünden de bahsetmek lazımdı ama geç oldu.. Daha sonra, farklı bir konuda artık..

Taruz.. 2011

WITH - END WITH Yapısı

Thu, 19 May 2011 19:22:10 +0300

Visual Basic
DoCmd.Maximize
DoCmd.OpenForm "form1"
DoCmd.GoToRecord , , acNewRec
DoCmd.GoToControl "metin1"
DoCmd.Requery
DoCmd.Close

İnsan, Docmd yazmaktan sivilce çıkartır..

İşte with burada imdada yetişir ve pürüzsüz bir cilt sağlar..

Visual Basic
With DoCmd
    .Maximize
    .OpenForm "form1"
    .GoToRecord , , acNewRec
    .GoToControl "metin1"
    .Requery
    .Close
End With

Bu da başka bir örnek..

With den Önce..

Visual Basic
Metin1.SetFocus
Metin1.Text = "trz 2011"
Metin1.FontBold = True
Metin1.FontSize = 25
Metin1.ForeColor = vbRed
Metin1.Width = 3000
Metin1.Height = 500

With den Sonra..

Visual Basic
With Metin1
    .SetFocus
    .Text = "trz 2011"
    .FontBold = True
    .FontSize = 25
    .ForeColor = vbRed
    .Width = 3000
    .Height = 500
End With

With esnektir.. İçerisinde karar yapıları da kullanabiliriz.. İf Then Else ile bir örnek..:

Visual Basic
With Metin1
    .SetFocus
    .Text = "trz 2011"
    .FontBold = True
        If Metin2 = "büyük" Then
            .FontSize = 25
        Else
            .FontSize = 12
        End If
    .ForeColor = vbRed
    .Width = 3000
    .Height = 500
End With

Taruz... 2011

SELECT - CASE Karar Yapısı

Thu, 19 May 2011 18:47:30 +0300

GİRİŞ

Access ile hazırladığımız uygulamalarımızda yapmak istediklerimiz arttıkça artık menülerin, sihirbazların, makroların yetersiz kaldığını hissederiz.. Ama biz uygulamalarımızın daha özgün, esnek ve de kullanışlı olmasını istiyoruz.. Bu da demektir ki artık ufak ufak kod yazmayı öğrenmenin zamanı gelmiştir..

Merhaba arkadaşlar..

Select Case karar yapısı bir önceki konuda işlediğimiz İf - Then - Else karar yapısının (özellikle Else kısmının) daha efektif kullanılmasını sağlar.. Koşul sonucunun döndürdüğü değerlere göre yapılacak işlemler çoksa yani değişkenin döndürdüğü sonuç birden fazlasya select case kullanmak kesinlikle daha iyidir..

Temel yapı bu şekilde..:

Select Case Değişken

Case Değişken değeri
Değer eşitlendiğinde yapılmasını istediğimiz işlemler..
Case Değişken değeri
Değer eşitlendiğinde yapılmasını istediğimiz işlemler..
Case Else
Değişken değeri hiç bir koşulla örtüşmediğinde yapılmasını istediğimiz işlemler..

End Select

Formunuzun üzerine iki adet metin kutusu (metin1, metin2) ve bir komut düğmesi (komut1) yerleştirin..

Düğmenin tıklandığında olayına bu yapıyı kullanalım şimdi:

Visual Basic
Select Case Metin1
Case "elma"
Metin2 = "meyve"
Case "ıspanak"
Metin2 = "sebze"
End Select

Tercüme edelim..:

metin1 de "elma" yazıyorsa metin2 de "meyve" yazsın "ıspanak" yazıyorsa "sebze" yazsın

Geliştirelim..:

Visual Basic
Select Case Metin1
Case "elma"
Metin2 = "meyve"
Case "ıspanak"
Metin2 = "sebze"
Case Else
Metin2 = "türü belli değil"
End Select

metin1 de "elma" yazıyorsa metin2 de "meyve" yazsın "ıspanak" yazıyorsa "sebze" yazsın. Bu değerlerden başka değer yazıyorsa "türü belli değil" yazsın.

Şartları geliştirelim..:

Visual Basic
Select Case Metin1
Case "elma", "portakal" 'metin1, bu iki değerden biri ise
Metin2 = "meyve" 'meyve yazsın
Case "ıspanak", "lahana" 'metin1, bu iki değerden biri ise
Metin2 = "sebze" 'sebze yazsın
Case Else 'hiçbiri ise 
Metin2 = "türü belli değil" 'bunu yazsın
End Select

Select Case yapısını çok değişik şekillerde fonksiyonlar ve operatörler yardımı ile de kullanabiliriz.. Bu tamamen sizin ne istediğinize bağlı..

Örnek vermeden olmaz..:

Visual Basic
Select Case Metin1
    Case 1 To 5
    Metin2 = "1 ile 5 arasında sayı girdiniz."
    Case 6 To 10
    Metin2 = "6 ile 10 arasında sayı girdiniz."
    Case 11 To 15
    Metin2 = "11 ile 15 arasında sayı girdiniz."
    Case Is > 15
    Metin2 = "15 den büyük bir sayı girdiniz."
End Select

Bu da farklı bir örnek.. Dikkat edin içinde If - Then - Else de kullandık..:

Visual Basic
Select Case Metin1
    Case 1 To 5
        If Metin1 = 3 Then
        Metin2 = "3 rakamını girdiniz.."
        Else
        Metin2 = "1 ile 5 arasında sayı girdiniz."
        End If
    Case 6 To 10
    Metin2 = "6 ile 10 arasında sayı girdiniz."
    Case 11 To 15
    Metin2 = "11 ile 15 arasında sayı girdiniz."
    Case Is > 15
    Metin2 = "15 den büyük bir sayı girdiniz."
End Select

Taruz... 2011

IF - THEN - ELSE Karar Yapısı

Thu, 19 May 2011 14:32:58 +0300

GİRİŞ

Access ile hazırladığımız uygulamalarımızda yapmak istediklerimiz arttıkça artık menülerin, sihirbazların, makroların yetersiz kaldığını hissederiz.. Ama biz uygulamalarımızın daha özgün, esnek ve de kullanışlı olmasını istiyoruz.. Bu da demektir ki artık ufak ufak kod yazmayı öğrenmenin zamanı gelmiştir..

Merhaba arkadaşlar..

İf - Then - Else karar yapısı en sık kullandığımız yapılardan biridir.. Oldukça esnek ve kullanışlı olan bu yapıyı hazırlamak kolay ve keyiflidir..

Temel yapı bu şekilde..:

If Koşul Then
Koşul oluştuğunda yapılmasını istediğimiz işlemler..
Else
Koşul oluşmadığında yapılmasını istediğimiz işlemler..
End If

Formunuzun üzerine iki adet metin kutusu (metin1, metin2) ve bir komut düğmesi (komut1) yerleştirin..
Düğmenin tıklandığında olayına bu yapıyı kullanalım şimdi:

Visual Basic
If Metin1 = "elma" Then
Metin2 = "meyve"
End If

Formu şimdi açıp metin1 e elma yazın ve düğmeyi tıklayın..

Türkçe meali..:

Eğer metin1 de elma yazıyorsa metin2 ye meyve yaz..

Yapı yukarıdaki gibi tek şart ve tek sonuçtan oluşuyorsa işi End If kullanmadan tek satırla da bitirebiliriz..

Visual Basic
If Metin1 = "elma" Then Metin2 = "meyve"

Şimdi yapıya Else dahil edip kodumuzu geliştirelim..:

Yukarıdaki yapıda metin1 de elma harici bir eğer varsa metin2 de bir şey yazmaz.. Şimdi Else kullanarak istediğimiz şart oluşmadığında metin2 ye değer yazalım..:

Visual Basic
If Metin1 = "elma" Then
Metin2 = "meyve"
Else
Metin2 = "Türü belli değil.."
End If

Şimdi diğer bir aşama..: ElseIf

Visual Basic
If Metin1 = "elma" Then
Metin2 = "meyve"
ElseIf Metin1 = "ıspanak" Then
Metin2 = "sebze"
Else
Metin2 = "Türü belli değil.."
End If

Meali..:

Eğer metin1 de elma yazıyorsa metin2 ye "meyve" yaz. Yok eğer ıspanak yazıyorsa metin2 ye "sebze" yaz.. Bunlardan başka bir şey yazıyorsa "türü belli değil" yaz..

Koşulları arttırabiliriz..:

Formumuza bir metin kutusu (metin3) daha ilave edelim..

Visual Basic
If Metin1 = "elma" And Metin3 = "amasya" Then
Metin2 = "yerli meyve"
Else
Metin2 = "Türü belli değil.."
End If

Eğer metin1 de "elma" ve metin3 de "amasya" yazıyorsa metin2 de "yerli meyve" yaz.. Bu iki şart gerçekleşmiyorsa "Türü belli değil.." yaz.

Bu da Or operatörü ile kullanımı..:

Visual Basic
If Metin1 = "elma" Or Metin3 = "portakal" Then
Metin2 = "meyve"
Else
Metin2 = "Türü belli değil.."
End If

Eğer metin1 de "elma" ya da metin3 de "portakal" yazıyorsa metin2 de "meyve" yaz.. Bu iki şart gerçekleşmiyorsa "Türü belli değil.." yaz.

Bu yapı içerisinde bir çok karşılaştırma operatörünü kullanabiliriz..:

Visual Basic
If Metin1 <>   '..... Eşit değilse
If IsNull(Metin1) '..... Boşsa 
If Not IsNull(Metin1) '..... Boş değilse 
If Metin1 >   '..... Büyükse
If Metin1 >=   '..... Eşit ve Büyükse
If Metin1 <   '..... Küçükse
If Metin1 <=   '..... Eşit ve Küçükse

Yapı, temel olarak bu şekilde.. Daha da detaylandırıp kafa karıştımayalım.. Özümsedikten sonra kendiniz zaten daha da gelişmiş yapıları oluşturacaksınızdır..

Taruz... 2011

Ms Access ile Kod Yazmaya Giriş

Thu, 19 May 2011 13:21:35 +0300

Merhaba arkadaşlar..

Access ile hazırladığımız uygulamalarımızda yapmak istediklerimiz arttıkça artık menülerin, sihirbazların, makroların yetersiz kaldığını hissederiz.. Ama biz uygulamalarımızın daha özgün, esnek ve de kullanışlı olmasını istiyoruz.. Bu da demektir ki artık ufak ufak kod yazmayı öğrenmenin zamanı gelmiştir..

Access (ve diğer office programları) içerisinde Visiual Basic programlama dilini biraz da basitleştirerek application olarak barındırır.. Accesste kod yazarken bu dili kullanırız.. Bu dili iyi kötü öğrenen herkes diğer programlama uygulamalarında da kod yazar hale gelir..

Bu konu serisinde sizlere kod yazma ile ilgili belli temel yapıları göstereceğim.. Ansiklopedik bir dokümandan ziyade Acceess içerisinde sıklıkla kullandığımız komutları, yapıları ve bunlarla ilgili ipuçlarını vermeye çalışacağım..

Kodlarımızı VBA editörü üzerinde yazarız.. Düzenleyiciye ulaşmak için Oluştur menü sekmesindeki Visual Basic düğmesine veya Alt ve F11 tuşlarına bereberce basmanız yeterlidir..:

Bir form üzerinde kod yazmak istiyorsanız formunuz tasarım görünümündeyken Alt + F11 yapabileceğiniz gibi bu düğmeyi de kullanabilirsiniz..:

Sayfanın sol üstündeki açılan kutudan kod uygulamak istediğiniz nesneleri seçebilir,

yazdığınız kodun nesnenin hangi hareketinde çalışmasını istiyorsanız o hareketi seçebilirsiniz..:

Gerçi bu işin uzun yolu.. Kısası..:

Formu tasarımda açın
Kod uygulayacağınız nesneyi seçin
Özellikler sayfasını açın
Olay sekmesini tıklayın

Kod uygulayabileceğimiz olaylar burada..:

İstediğimiz olayın satırındaki üç noktalı düğmeye tıklatın. (olay satırına çift tıklasanız da olur) Kod oluşturucuyu çift tıklayın..

Editör açılır ve imleç ilgili olayın prosedür satırına oturur..:

Kodlarımızı Sub --- End Sub arasına yazmalıyız..